新聞標題【民報】【台語世界/錄音】「過chhun查埔」ê危機
寄件人 E-mail
收件人 E-mail

【台語世界/錄音】「過chhun查埔」ê危機

 2020-12-15 14:24
作者提出「重男輕女」傳統ê價值觀,m̄-nā予性別比失去平衡,koh增加真濟社會問題。示意圖/Pixabay
作者提出「重男輕女」傳統ê價值觀,m̄-nā予性別比失去平衡,koh增加真濟社會問題。示意圖/Pixabay

咱人生查埔生查某ê機率並m̄是對半pòaⁿ ê,世界衛生組織公告ê數據,tǎⁿ出世ê âng-eⁿ-á自然性別比大約每100个查某囡仔對105个查埔囡仔。聯合國設ê出世人口性別比,正常值tī 102-107這kha-tau,若是數字較懸抑是較低,就有可能是環境、社會、醫療ê因素所致。

目前全世界攏有「過chhun查埔」(註1)ê問題,長期性別歧視起勢男女失去平衡,這个問題tī亞洲、印度kap落後ê國家特別嚴重。研究mā顯示,台灣人受「重男輕女」ê觀念影響chiâⁿ深,tī亞洲國家內底,對查埔囡仔特別合意,重視ê程度是比南韓、日本kap中國攏較明顯。

台灣2017年性別無平等指數(Gender Inequality Index, GII)是0.056,全世界排第8名,亞洲排第1名,毋koh性別歧視這幾十冬來「化明iap暗」,猶原存在tī看bē著ê世俗文化。行政院主計總處統計,台灣十冬來tǎⁿ出世ê人口性別比,攏比自然性別ê正常值koh較懸,致使台灣ê人口結構一直呈現查埔濟過查某。

性別歧視嚴重,起致tǎⁿ欲出世ê查某囡仔「無--去」,這真有可能是透過醫療行為做胎性別選擇,致使男女比例失去平衡。這款查某siuⁿ少,查埔濟過頭ê社會現象,bàng講是欲傳香火,連欲揣某就比登天koh較難。Chia ê「過chhun查埔」可能一世人攏娶無某;有ê可能為著欲娶某ài sái-ke̍k-pō͘,有研究發現,為著欲應付愈來愈懸ê聘金,定著愛ài儉腸neh肚,才有法度chhōa著某,這cháu-cheng ê現象,在水會對國家經濟發展造成阻礙。Koh較嚴重ê是chia chhōa無某ê「過chhun查埔」,會增加社會bē安定ê風險。哥倫比亞大學ê教授艾德蘭(Edlund)等人研究有發現,中國「過chhun查埔」愈嚴重ê所在,犯罪率愈懸,這kap羅漢腳仔siuⁿ濟脫不離關係。

「重男輕女」傳統ê價值觀,m̄-nā予性別比失去平衡,koh增加真濟社會問題。歧視女性,對全世界ê國家、社會所造成ê負面損害,已經超過咱ê想像,這款定著愛kā人分懸低ê「男性沙文主義」,無人會佔較贏面,因為平等ê人權是普世ê價值觀,性別平等ê覺醒,絶對是咱愛積極面對ê課題。

台灣字(白話字)版

“Kòe-chhun Cha-po͘” ê Gûi-ki   

Lán lâng seⁿ châ-po͘ seⁿ cha-bó͘ ê ki-lu̍t pēng-m̄-sī tùi-pòaⁿ ê, sè-kài ūi-seng cho͘-chit kong-kò ê sò͘-kì, tǎⁿ chhut-sì ê âng-eⁿ-á chū-jiân sèng-pia̍t-pí tāi-iok múi 100 ê cha-bó͘ gín-á tùi 105 ê cha-po͘-gín-á. Liân-ha̍p-kok siat ê chhut-sì jîn-kháu sèng-pia̍t-pí, chèng-siông-ti̍t tī 102-107 chit kha-tau, nā-sī sò͘-jī khah-koân iah-sī khah-kē, tō ū khó-lêng sī khoân-kéng, siā-hōe, i-liâu ê in-sò͘ só͘-tì.

Bo̍k-chêng choân sè-kài lóng ū “Kòe-chhun Cha-po͘”(註1) ê būn-tê, tn̂g-kî sèng-pia̍t kî-sī khí-sì lâm-lú sit-khì pêⁿ-hêng. Chit-ê būn-tê tī A-chiu, Ìn-tō͘ kap lo̍k-āu ê kok-ka te̍k-pia̍t giâm-tiōng. Gián-kiù mā hián-sī, Tâi-oân lâng siū “Tiōng-lâm-khin-lú” ê koan-liām éng-hióng chiâⁿ chhim, tī A-chiu kok-ka lāi-té, tùi cha-po͘ gín-á te̍k-pia̍t kah-ì, tiōng-sī ê thêng-tō͘ sī pí Lâm-hân, Ji̍t-pún kap Tiong-kok lóng khah bêng-hián.

Tâi-oân 2017 nî sèng-pia̍t bô pêng-téng chí-sò͘ (Gender Inequality Index, GII) sī 0.056, choân sè-kài pâi tē 8 miâ, A-chiu pâi tē 1 miâ. M̄-koh sèng-pia̍t kî-sī che kúi cha̍p tang lâi “Hòa-bêng iap-àm”, iáu chûn-chāi tī khòaⁿ bē-tio̍h ê sè-sio̍k bûn-hòa. Hêng-chèng-īⁿ chú-kè chóng-chhù thóng-kè, Tâi-oân cha̍p-tang lâi tǎⁿ chhut-sì ê jîn-kháu sèng-pia̍t-pí, lóng pí chū-jiân sèng-pia̍t-pí ê chèng-siông-ti̍t koh khah-koân, tì-sú Tâi-oân ê jîn-kháu kiat-kò͘ it-ti̍t thêng-hiān cha-po͘ chē kòe cha-bó͘.

Sèng-pia̍t kî-sī giâm-tiōng, khí-tì tǎⁿ beh chhut-sì ê cha-bó͘-gín-á “Bô--khì”. Che chin ū khó-lêng sī thàu-kòe i-liâu hêng-ûi chò thai-sèng-pia̍t soán-tek, tì-sú lâm lú pí-lē sit-khì pêⁿ-hêng. Chit-khoán cha-bó͘ siuⁿ chió, cha-po͘ chē kòe thâu ê siā-hōe hiān-siōng, bàng kóng sī beh thn̂g-hiuⁿ-hóe, liân beh chhōe bó͘ tō pí teng-thian koh khah lân. Chia ê “Kòe-chhun cha-po͘” khó-lêng chi̍t-sì-lâng lóng chhōa bô bó͘ ! Ū--ê khó-lêng ūi-tio̍h beh chhōa-bó͘ ài sái-ke̍k-pō͘. Ū gián-kiù hoat-hiān, ūi-tio̍h beh èng-hù lú-lâi-lú-koân ê phèng-kim, tiāⁿ-tio̍h ài khiām-tn̂g-neh-tō͘, chiah ū hoat-tō͘ chhōa tio̍h bó͘. Che cháu-cheng ê hiān-siōng, chāi-chúi ē tùi kok-ka keng-chè hoat-tián chō-sêng chó͘-gāi. Koh-khah giâm-tiōng ê sī chia chhōa bô bó͘ ê “Kòe-chhun cha-po͘”, ē cheng-ka siā-hōe bē an-tēng ê hong-hiám. Ko-lûn-bí-a Tāi-ha̍k ê kàu-siū Edlund téng lâng gián-kiù ū hoat-hiān, Tiong-kok “Kòe-chhun cha-po͘” lú giâm-tiōng ê só͘-chāi, hoān-chōe-lu̍t lú-koân, che kap lô-hàn-kha-á siuⁿ-chē thoat-put-lī koan-hē.

“Tiōng-lâm-khin-lú” thoân-thóng ê kè-ta̍t-koan, m̄-nā hō͘ sèng-pia̍t-pí sit-khì pêⁿ-hêng, koh cheng-ka chin-chē siā-hōe būn-tê. Kî-sī lú-sèng, tùi choân sè-kài ê kok-ka, siā-hōe só͘ chō-sêng ê hū-bīn sún-hāi, í-keng chhiau-kòe lán ê sióng-siōng. Chit-khoán tiāⁿ-tio̍h ài kā lâng hun koân-kē ê “Lâm-sèng soa-bûn chú-gī” bô lâng ē chiàm khah iâⁿ-bīn, in-ūi pêng-téng ê jîn-khoân sī phó͘-sè ê kè-ta̍t-koan. Sèng-pia̍t pêng-téng ê kak-chhíⁿ, choa̍t-tùi sī lán ài chek-ke̍k bīn-tùi ê khò-tê.

註1、查埔chhun siuⁿ濟。(Cha-po͘ chhun siuⁿ chē)。

讀hōo你聽:


文章屬作者個人意見,文責歸屬作者,本報提供意見交流平台,不代表本報立場。

相關新聞列表
台灣10000個好物