新聞標題【民報】【台語世界/錄音】山林內 ê 感觸
寄件人 E-mail
收件人 E-mail

【台語世界/錄音】山林內 ê 感觸

 2019-06-05 18:35
隨著跤步,海拔寬寬仔giâ懸,咱tō會閣再體會,毋是平地佮高山,毋是都市佮草地,mā毋是街仔路佮荒郊野外 ê 無仝爾爾。圖/Pixabay
隨著跤步,海拔寬寬仔giâ懸,咱tō會閣再體會,毋是平地佮高山,毋是都市佮草地,mā毋是街仔路佮荒郊野外 ê 無仝爾爾。圖/Pixabay

有時陣招一群朋友,抑是佮厝內人做伙出去peh山,一行入山內,tō會發現完全無siâng ê 風景:瓦厝仔無khòaⁿ kìⁿ、樓仔厝無khòaⁿ kìⁿ,顛倒一叢比一叢閣較大叢 ê 樹仔,遮閘天日。行啊行,踅來轉去 ê 山路,一起崎,規群人開始喘大氣,毋但跤步變細,話聲也變少,這陣tah發現不管身軀外口,或者身軀內底,咱已經受著影響,軁入一个完全無仝 ê 世界。

隨著跤步,海拔寬寬仔giâ懸,咱tō會閣再體會,毋是平地佮高山,毋是都市佮草地,mā毋是街仔路佮荒郊野外 ê 無仝爾爾。咱 ê 皮膚會感受著氣溫 ê 澆冷變化,樹叢對闊葉林變做針葉林,鳥仔對白頭khiat仔、石鸚哥換做紅鳥仔,獸類也uī膨鼠、羌仔閣摻入遠遠 ê 狗熊聲。毋但按呢,佇季節 ê 變化中,山林 ê 色水改裝換扮,飛禽走獸也會綴燒熱、倚冷寒,離開原底討食 ê 所在,懸懸低低,走飛in ê 形影佮吼聲。

若親像人佇chit片山林內,giâ頭看蝶仔,tàm頭賞草花仝款。逐種蝶仔,有逐種形體,攏有伊飛行 ê 姿勢。逐種花,有逐種色水,mā攏有伊家己 ê 芳氣。一方面借著你我 ê 相siâng,仝種仝群鬥做陣;一方面借著你我 ê 無siâng,分別種族,thó͘頭家己 ê 特別。閣一方面,無siâng mā會當來相楗,親像蝶仔佮花,suh蜜會飽腹,傳粉會結子,自然生態也會共生得平衡。

Chit款siâng無siâng,chit款kā環境討一喙食,chit款你佮我 ê 平衡,佇人,簡單講tō是文化。仝一群人,表現出我群:我tō是我,我,佮你無siâng。你存在,我mā欲佮你做伙存在,佮你競爭光彩,分別色緻,佮你運動拚輸贏,科技比粗幼,藝術並媠bái,宗教展神威。你看māi,阮看māi,倚靠深厚閣久遠 ê 母親之地,自細到大,生命佇文化中浸豉,佇文化中發酵,無簡單,人,才成做一个人。

台灣字(白話字)版

Soaⁿ-nâ Lāi Ê Kám-chhiok

Ū-sî-chūn chio chi̍t-kûn pêng-iú, ia̍h-sī kah chhù-lāi-lâng chò-hóe chhut-khì peh-soaⁿ. Chi̍t kiâⁿ ji̍p soaⁿ lāi, tō ē hoat-hiān oân-choân bô siâng ê hong-kéng. Hiā-chhù-á bô khòaⁿ kìⁿ, lâu-á-chhù bô khòaⁿ kìⁿ. Tian-tò chi̍t-châng pí chi̍t-châng koh khah tōa-châng ê chhiū-á, jia-cha̍h thiⁿ-ji̍t. Kiâⁿ-ā-kiâⁿ, se̍h-lâi-tńg-khì ê soaⁿ-lō͘, chi̍t khí kiā, kui-kûn-lâng khai-sí chhoán tōa-khùi. M̄-tāⁿ kha-pō͘ pìⁿ sè, ōe-siaⁿ iā pìⁿ chió. Chit-chūn tah hoat-hiān put-koán seng-khu gōa-kháu, he̍k-chiá seng-khu lāi-té, lán í-keng siū-tio̍h éng-hióng, nǹg-ji̍p chi̍t ê oân-choân bô kâng ê sè-kài.

Suî-tio̍h kha-pō͘, hái-poa̍t khoaⁿ-khoaⁿ-á giâ-kôan, lán tō ē koh chài thé-hōe, m̄-sī pêⁿ-tē kah ko-soaⁿ, m̄-sī to͘-chhī kah chháu-tē, mā m̄-sī ke-á-lō͘ kah hong-kau iá-gōa ê bô kâng niā-niā. Lán ê phôe-hu ē kám-siū tio̍h khì-un ê sio-léng piàn-hòa, chhiū-châng tùi khoah-hio̍h-nâ pìⁿ-chò chiam-hio̍h-nâ, chiáu-á ùi pe̍h-thâu-khiat-á, chio̍h-eng-ko ōaⁿ-chò âng-chiáu-á. Siù-luī iā ūi phòng-chhí, kiuⁿ-á koh chham-ji̍p hn̄g-hn̄g ê káu-hîm siaⁿ. M̄-tāⁿ án-ni, tī kùi-chiat ê piàn-hòa tiong, soaⁿ-nâ ê sek-chúi kái-chong ōaⁿ-pān. Hui-khîm cháu-siù iā ē tòe-sio-joa̍h, óa léng-kôaⁿ, lî-khui gôan-té thó-chia̍h ê só͘-chāi, koân-koân kē-kē, cháu-poe in ê hêng-iáⁿ kah háu-siaⁿ.

Ná chhin-chhiūⁿ lâng tī chit-phìⁿ soaⁿ-nâ lāi, giâ-thâu khòaⁿ ia̍h-á, tàm-thâu siúⁿ chháu-hoe kâng-khoán. Ta̍k-chióng ia̍h-á, ū ta̍k-chióng hêng-thé, lóng ū ī poe-kiâⁿ ê chu-sè. Ta̍k-chióng hue, ū ta̍k-chióng sek-chuí, mā lóng ū ī ka-tī ê phang-khùi. Chi̍t-hong-bīn chioh-tio̍h lí góa ê sio-siâng, kâng-chéng kâng-kûn tàu-chò-tīn; chi̍t-hong-bīn chioh-tio̍h lí góa ê bô siâng, hun-piat chéng-cho̍k, thó͘-thâu ka-tī ê te̍k-pia̍t. Koh chi̍t-hong-bīn, bô siâng mā ē-tàng lâi sio-kēng, chhin-chhiūⁿ ia̍h-á kah hoe, suh-bi̍t ē pá-pak, thoân-hún ē kiat-chí. Chū-jiân seng-thài iā ē kiōng-seng tit pêng-hêng.

Chit-khoán siâng bô siâng, chit-khoán kā khôan-kéng thó chi̍t-chhùi chia̍h, chit-khoán lí kah góa ê pêng-hêng, tī lâng, kán-tan kóng tō-sī bûn-hòa. Kâng chi̍t-kûn lâng, piáu-hiān chhut ngó͘-kûn; ngó͘ tō sī ngó͘, ngó͘ kah lí bô siâng. Lí chûn-chāi, góa mā beh kah lí chò-hóe chûn-chāi. Kah lí kēng-cheng kong-chhái, hun-piat sek-tī, kah lí ūn-tōng piàⁿ su-iâⁿ. Kho-ki pí chho͘-iù, gē-su̍t phēng suí-bái, chong-kàu tián sîn-ui. Lí khòaⁿ-māi, gún khòaⁿ-māi, óa-khò chhim-kāu koh kiú-oán ê bó-chhin chi tē. Chū sè kàu tōa, sèⁿ-miā tī bûn-hòa tiong chìm-sīⁿ, tī bûn-hòa tiong hoat-kàⁿ. Bô kán-tan, lâng, chiah chiâⁿ-chò chi̍t-ê lâng.

讀hōo你聽:


專欄屬作者個人意見,文責歸屬作者,本報提供意見交流平台,不代表本報立場

留言板
相關新聞列表